ՀՀ ներքին գործերի նախարարությունը խոչընդոտում է արցախցիների ընտրական իրավունքի իրացումը՝ անտեսելով դատական ակտերով արձանագրված իրավունական հանգամանքը։
Ինչպես ես տեղեկացնում եմ, արցախցին, անկախ 070 կոդով անձնագիր ունենալու հանգամանքից, ՀՀ քաղաքացիություն ընդունելուց կամ չընդունելուց, ունի ընտրական իրավունք։ Այս հարցի շուրջ իրավական դաշտում ստեղծվել է լարվածություն, որը պահանջում է մանրամասն վերլուծություն։
Այս շաբաթ 4 արցախցի դիմել են դատական պաշտպանության՝ իրենց ընտրական ցուցակներում ներառելու պահանջով։ Դատարանը 4 դիմողից 3-ի պահանջը բավարարել է։ Սա նշանակում է, որ դատական ատյանը ճանաչել է, որ այդ անձինք իրավունք ունեն մասնակցելու ընտրություններին։
ՀՀ Քաղաքացիության մասին օրենքի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր կարող է ունենալ բացառապես ՀՀ քաղաքացին։ Եթե արցախցին ունի ՀՀ քաղաքացու անձնագիր, որի առաջին էջում նշված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն, ապա այդ քաղաքացիությունը կարող է դադարել բացառապես օրենքով սահմանված կարգով։ Դատարանը հստակորեն ճանաչել է այս իրավունական փաստը։
Այնուամենայնիվ, ներքին գործերի նախարարությունը օրինական ուժի մեջ մտած դատարանի որոշման նկատմամբ անարգանք է ցուցաբերում։ Դատարանի 3 որոշումների մեջ հստակ նշվել է, որ որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և բողոքարկման ենթակա չէ։ Ներքին գործերի նախարարությունը, սակայն, բողոքարկել է այդ որոշումները։
Վերաքննիչ դատարանը կայծակնային արագությամբ վարույթ է ընդունել բողոքարկման ոչ ենթակա որոշումը՝ արձանագրելով, որ չկան բողոքը վերադարձնելու կամ դրա ընդունումը մերժելու հիմքեր։ Սա նշանակում է, որ վերաքննիչ ատյանը հաստատել է ստորադաս դատարանի որոշումը։ Նոր դատավարական օրենսգրքով վերաքննիչ դատարանը նման բողոքը վարույթ ընդունելու լիազորություն չունի։
Արցախից բռնի տեղահանված Սայիդա Պողոսյանն էլ նշել է, որ իրենք որոշել են պայքարի ճանապարհով գնալ՝ հույս ունենալով, որ կկարողանան ունենալ նախադեպային այլ որոշումներ, որը կկայացվի ի օգուտ Հայաստանի Հանրապետության այն քաղաքացիների, որոնք տեղափոխվել են Արցախից։
Հիշեցնենք՝ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության տվյալներով՝ 2023 թվականի սեպտեմբերից հետո Արցախից բռնի տեղահանվել է 115 365 մարդ։ Այս իրադարձությունները և դրանց հետևանքները շարունակում են ազդել մարդկային իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների վրա։
